Adalet Bakanlığı görevde yükselme sınavı: zabıt kâtipliğinden yazı işleri müdürlüğüne şartlar ve sınav

Adliyede zabıt kâtibi, mübaşir ya da memur olarak çalışan binlerce personel için kariyerin bir sonraki basamağı görevde yükselme sınavından geçer. Zabıt kâtipliğinden yazı işleri müdürlüğüne, memurluktan şefliğe ya da şube müdürlüğüne geçişin şartları tek bir metinde toplanmıştır: Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği. Bu rehberde yönetmeliğin güncel hâlini madde madde açıyor, 2025 sınavının resmî ilanındaki rakamlarla birlikte sınava nasıl hazırlanacağınızı anlatıyoruz.

Yönetmelik kimleri kapsıyor, kimleri kapsamıyor?

Yönetmelik, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi çalışan personelin, madde 5'te sayılan görevlere görevde yükselme ve unvan değişikliği yoluyla atanmasını düzenler (md. 2/1). Ancak 19.06.2025 tarihli değişiklikle kapsam dışı bırakılanlar açıkça sayıldı: Türkiye Adalet Akademisi, Adlî Tıp Kurumu, ceza infaz kurumları ve tutukevleri, denetimli serbestlik müdürlükleri, bu kurumların personel eğitim merkezleri ile icra personeli bu yönetmeliğe tabi değildir (md. 2/2).

Bu ayrım pratikte önemlidir. Örneğin infaz ve koruma memurlarının yükselmesi Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün ayrı sınavıyla yapılır; ayrıntılar için CTE görevde yükselme sınavı sayfasına, icra müdürlüklerindeki personel için icra personeli sınavı sayfasına bakabilirsiniz. Bu yazı adliye ve Bakanlık merkez kadrolarını anlatır.

Görevde yükselmeye tabi kadrolar (md. 5)

Madde 5, kadroları hizmet gruplarına ayırır. Gruplar arası ve alt gruptan üst gruba geçiş görevde yükselme sınavına tabidir; aynı alt grup içinde ise sınavsız geçiş mümkündür (md. 6). Güncel listeye göre:

Unvan değişikliğine tabi kadrolar ise ayrı sayılmıştır: kütüphaneci, mütercim, mühendis, mimar, istatistikçi, öğretmen, psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı, hemşire, tekniker, teknisyen, avukat, programcı ve benzerleri (md. 5, ikinci liste). Unvan değişikliğinin görevde yükselmeden farkını görevde yükselme ile unvan değişikliği arasındaki fark yazısında ayrıntılı anlattık.

Başvuru şartları: genel ve özel şartlar (md. 8)

Herkes için geçerli genel şartlar

1. Yazılı sınavın son başvuru tarihinden önceki son üç yıl içinde denetim elemanlarınca hakkında zayıf rapor düzenlenmemiş olmak.
2. Bakanlıkta en az iki yıl çalışmış olmak (ilan edilen kadro için bu şartı taşıyan personel yoksa aranmaz).
3. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'ndeki diğer şartları taşımak.
4. Yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmak.

Unvana göre özel şartlar

Tablodaki "ayrı ayrı veya birlikte" ifadesi önemlidir: sayılan kadrolarda geçen süreler toplanarak hesaplanır. Hizmet süresinin nasıl hesaplandığını (askerlik, aylıksız izin) hizmet süresi hesaplama yazısında örneklerle anlattık.

Sınavın ilanı ve başvuru kuralları (md. 9)

Atama yapılacak boş kadroların ili, sınıfı, unvanı, derecesi ve sayısı yazılı sınav tarihinden en az 45 gün önce duyurulur; başvuru süresi en az beş iş günüdür. Başvuru tarihinin son günü itibarıyla şartları taşıyan personel, şartlarını taşıdığı farklı unvanlardan yalnızca birine başvurabilir. Taşra kadroları için başvuru il ve unvan belirtilerek yapılır; taşradaki personel kendi ilinin taşra kadrolarına veya merkez kadrolarına başvurabilir. Birden fazla unvana ya da aynı unvan için birden fazla yere yapılan başvurular geçersiz sayılır.

Yazılı sınav: konular, soru sayısı ve baraj

Yazılı sınav Bakanlıkça yapılabileceği gibi ÖSYM, Millî Eğitim Bakanlığı veya bir yükseköğretim kurumuna yaptırılabilir. Sınav 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve en az 60 puan alanlar başarılı sayılır (md. 15). Sorular yönetmelikte sayılan şu konulardan hazırlanır:

• T.C. Anayasası (genel esaslar, temel hak ve ödevler, devletin temel organları),
• Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi, ulusal güvenlik,
• Devlet teşkilatı ile ilgili mevzuat,
• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve ilgili mevzuat,
• Türkçe dil bilgisi ve yazışma kuralları, halkla ilişkiler, etik davranış ilkeleri,
• Bakanlık merkez teşkilatı, adalet komisyonlarının yapısı ve görevleri, yargı örgütü, UYAP, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve atanılacak görevin niteliğiyle ilgili konular.

2025 ilanında yazılı sınavın toplam 80 soru olacağı, 30 Kasım 2025 Pazar günü saat 10.00'da Adana, Ankara, Antalya, Diyarbakır, Erzurum, İstanbul, İzmir ve Trabzon olmak üzere 8 ilde yapılacağı ve puanın [Doğru sayısı / Soru sayısı] × 100 formülüyle hesaplanacağı duyuruldu. Sınav ücreti 1.360 TL idi. Yanlış cevaplar doğruları götürmez; bu nedenle 80 soruluk bir sınavda barajı geçmek için 48 doğru yeterlidir (48 ÷ 80 × 100 = 60). Kendi netinizi GYS puan hesaplama aracıyla deneyebilirsiniz.

Sınav sonuçları, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavından itibaren bir yıllık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadrolar için yapılacak müteakip sınava kadar geçerlidir. — Adalet GY-UD Yönetmeliği md. 15

Sözlü sınav ve başarı sıralaması (md. 15/A–15/B)

Yazılı sınavda en yüksek puandan başlanarak ilan edilen kadro sayısının 1,5 katı aday sözlü sınava alınır; son adayla aynı puana sahip olanların tamamı da çağrılır. Bu oran diğer pek çok kurumda uygulanan beş katlık orandan belirgin biçimde düşüktür; yani Adalet sınavında yazılı puanınızın sıralaması sözlüye kalmak için belirleyicidir.

Sözlü sınavda her kurul üyesi şu ölçütlere puan verir:

Sözlüde 100 üzerinden 70 ve üzeri alanlar başarılı sayılır. Başarı puanı yazılı ve sözlü puanların aritmetik ortalamasıdır; eşitlikte sırasıyla hizmet süresi fazla olan, daha üst öğrenimi bitiren ve üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olan öne geçer (md. 15/B). Sözlü sınav kurulu, Personel Genel Müdür Yardımcısı başkanlığında Bakanlıkta görevli hâkim ve savcı sınıfından dört üyeyle beş kişiden oluşur (md. 16). Sözlüye hazırlık için görevde yükselme sözlü sınavı rehberimize göz atın.

Atama: tercih ve yedekler (md. 22)

Sınavı kazananlardan taşra kadrolarına atanacaklar başarı sıralaması ve tercihlerine göre, merkez kadrolarına atanacaklar başarı sıralamasına göre atanır. Tercihte bulunmayanlar ya da ilan edilen yer sayısı kadar tercih yapmadığı için atanamayanlar atanma hakkından vazgeçmiş sayılır. Boş kalan kadrolara, başarı sıralamasının kesinleşmesinden itibaren altı ayı aşmamak üzere yedeklerden atama yapılabilir. Atama sürecinin genel mantığını başarı sıralaması ve atama yazısında karşılaştırmalı anlattık.

2025 sınav dönemi nasıl tamamlandı?

• İlan: PGM'nin 20 Ağustos 2025 ilanıyla başvurular 25 Ağustos – 5 Eylül 2025 arasında pgmkariyer üzerinden alındı.
• Yazılı sınav: 30 Kasım 2025, saat 10.00 (görevde yükselme); unvan değişikliği yazılı sınavı aynı gün saat 14.00'te.
• Sözlü sınav: PGM'nin 27 Ocak 2026 duyurusuna göre yazı işleri müdürü için 2–27 Şubat 2026, diğer kadrolar için 9–13 Şubat 2026.
• Sonuç: Adalet Bakanı'nın 17 Nisan 2026 tarihli açıklamasını aktaran basın haberlerine göre 1.187'si görevde yükselme, 266'sı unvan değişikliği olmak üzere 1.453 personel başarılı oldu.
• Tercih: Başarılı adayların tercihleri 18 Mayıs – 2 Haziran 2026 tarihleri arasında pgmkariyer üzerinden alındı.

8 Ekim 2026 itibarıyla PGM'nin yeni dönem için yayımlanmış bir görevde yükselme ilanı bulunmuyor. Yeni ilan çıktığında görevde yükselme sınav takvimi sayfası güncellenir. Yönetmeliğin 45 günlük ilan kuralı, çalışmaya ilandan önce başlamanın neden avantaj olduğunu da gösterir.

Kaynaklar

• Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği (RG 25.03.2004; son değişiklik RG 19.06.2025-32931) — mevzuat.gov.tr
• PGM, 2025 Yılı Görevde Yükselme Yazılı Sınav İlanı (20.08.2025) — pgm.adalet.gov.tr
• PGM, Görevde yükselme sözlü sınavına gireceklere ilişkin duyuru (27.01.2026) — pgm.adalet.gov.tr
• PGM, Başarılı olanların tercih başvurularına ilişkin duyuru (Mayıs 2026) — pgm.adalet.gov.tr
• Görevde Yüksel: Adalet GY-UD Yönetmeliği metni