Görevde yükselme başvurusu adım adım: ilan, başvuru, aday listesi ve itiraz

Görevde yükselme sınavına hazırlanan adayların en sık yaptığı hata, bütün enerjiyi konu çalışmaya verip başvuru sürecini "nasılsa personel birimi halleder" diye geçiştirmektir. Oysa sınava girme hakkı, başvurunun doğru yapılmasına bağlıdır: yanlış unvana başvuran, belgeyi eksik yükleyen ya da aday listesine itiraz süresini kaçıran kişi, ne kadar hazır olursa olsun o dönem sınava giremez. Bu yazıda başvuru sürecini, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile iki örnek kurum yönetmeliğine (SGK ve İçişleri Bakanlığı) dayanarak adım adım anlatıyoruz.

1. Adım: İlanı takip et ve doğru oku

Genel Yönetmeliğin 9. maddesi açık bir kural koyar: görevde yükselme suretiyle atama yapılacak kadro veya pozisyonlar yazılı sınavlardan önce duyurulur. Duyurunun sınavdan ne kadar önce yapılacağını ise kurumlar kendi yönetmeliklerinde belirler. İki örnek:

• SGK: Kadro unvanı, boş kadro sayısı, sınav konuları, sınav tarihi ve yeri ile son başvuru tarihi, sınav tarihinden en az üç ay önce Kurumun intranet ve internet sitelerinde duyurulur (SGK GYS Yönetmeliği md. 11/2).
• İçişleri Bakanlığı: Sınav ilanı Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı personeline sınav tarihinden en az iki ay önce bildirilir (İçişleri GYS Yönetmeliği md. 10/4).

İlanı okurken şu beş bilgiyi ayrı ayrı not et: ilan edilen unvanlar ve her biri için boş kadro sayısı, her unvanın öğrenim ve hizmet süresi şartları, sınav konuları (konu başlıkları duyuruda yer alır; Genel Yönetmelik md. 12), başvuru başlangıç ve bitiş tarihleri, başvurunun yapılacağı kanal (elektronik sistem, dilekçe ya da kurum içi portal). Kendi kurumunun ilan tarihlerini görevde yükselme sınav takvimi sayfasından takip edebilirsin.

"İlan edilen kadro veya pozisyonlar için belirlenen başvuru tarihinin son günü itibarıyla aranan nitelikleri taşıyan personel, başvuru şartlarını taşıdığı farklı unvanlı kadro veya pozisyonlardan sadece biri için duyuruda belirtilen şekilde başvuruda bulunabilir." — Genel Yönetmelik, md. 9

2. Adım: Hangi unvana başvuracağına karar ver

Madde 9'daki "sadece biri" ifadesi pratikte önemli bir stratejik karar doğurur. Örneğin hem şef hem de memur kadrosu için şartlarını taşıyorsan ikisine birden başvuramazsın. SGK Yönetmeliği bu kuralın yaptırımını da yazar: birden fazla kadro için başvuranların başvuruları geçersiz sayılır (SGK md. 11/4). Yani iki unvana birden başvurmak, ikisinden de olmak demektir.

Karar verirken üç şeyi tart:

1. Kontenjan / aday oranı: İlan edilen kadro sayısı az, başvuru yapabilecek kişi çoksa rekabet sertleşir. Sözlü sınava yazılıdaki en yüksek puandan başlayarak ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday çağrılır (Genel Yönetmelik md. 12/A). 10 kadroluk bir unvanda bu, 50 kişi demektir.
2. Kariyer etkisi: Üst görev daha fazla yetki ve ek gösterge getirir; ama hizmet süresi şartı da yükselir.
3. Konu kapsamı: Bazı unvanlarda alan konuları ağırlıklıdır. Kendi kurumunun konu dağılımını konu özetleri sayfasında incele.

3. Adım: Şartlarını son başvuru gününe göre hesapla

Şartlar, başvuruyu yaptığın gün değil, son başvuru günü itibarıyla aranır (Genel Yönetmelik md. 9; İçişleri md. 9/1 de "son başvuru tarihi itibarıyla" ifadesini kullanır). Bu, örneğin hizmet süren son başvuru gününde tamamlanıyorsa başvurabileceğin anlamına gelir; bir gün sonra tamamlanıyorsa başvuramazsın.

Öğrenim ve hizmet süresi şartlarını ayrıntılı olarak görevde yükselme başvuru şartları yazımızda anlattık. Burada başvuruyu doğrudan engelleyen durumlara odaklanalım. İçişleri Bakanlığı Yönetmeliği md. 12, başvuru ve sınav tarihinde şu durumda olanların başvuramayacağını sayar:

• Aday memurlar,
• Görevden uzaklaştırılanlar,
• 657 sayılı Kanuna göre memur statüsünde olmayanlar,
• Kadrosu başka kurumda olup Bakanlıkta geçici görevde bulunanlar,
• İlan edilen unvanla aynı unvanlı ya da aynı veya daha üst düzeydeki kadrolarda halen görev yapanlar (md. 12/2).

4. Adım: İzinde olsan da başvurabilirsin

Genel Yönetmelik md. 9'un son cümlesi şöyledir: "Aylıksız izinde bulunanlar dâhil olmak üzere, ilgili mevzuatı uyarınca verilen izinleri kullanmakta olanların da sınava katılmaları mümkündür." Doğum sonrası aylıksız izin, askerlik ya da yıllık izin gibi durumlar başvuru hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak atama aşamasında ayrı bir kural devreye girer: SGK Yönetmeliği md. 17/5'e göre aylıksız izinde olanların ataması, istemleri üzerine izni kesmeleri hâlinde ya da izin bitiminde yapılır.

5. Adım: Başvuruyu yap ve kanıtını sakla

Başvuru şekli ilanda yazar. SGK'da başvuru elektronik ortamda yapılır (md. 11/3). Bazı kurumlarda dilekçe ve ekleri personel birimine teslim edilir. Hangi yöntem olursa olsun:

1. Başvuru formunu doldurduktan sonra ekran görüntüsünü ya da başvuru numarasını kaydet.
2. Diploma, sertifika gibi belgeleri ilanın istediği biçimde (onaylı suret, e-Devlet barkodlu belge vb.) hazırla.
3. Hizmet döküm belgen ile personel kayıtlarındaki sürenin aynı olduğunu kontrol et. Askerlik ve önceki kurum hizmetlerin sisteme işlenmemişse başvurudan önce düzelttir.
4. Son güne bırakma. Elektronik sistemlerde son gün yoğunluk olur ve süre uzatımı bir hak değildir.

6. Adım: Aday listesini kontrol et, gerekiyorsa itiraz et

Genel Yönetmelik md. 9'un ikinci fıkrası: "Kurumların personel işlerinden sorumlu birimlerine yapılan başvurular incelenerek, aranan şartları taşıyanlar kurumlarca resmi internet sitelerinde ilan edilir." Bu liste, başvurunun kabul edilip edilmediğini öğrendiğin ilk resmî belgedir. Adın listede yoksa itiraz süresi işlemeye başlamıştır.

Kaynak: SGK GYS Yönetmeliği md. 11/3; İçişleri GYS Yönetmeliği md. 19/3. Görüldüğü gibi süreler kurumdan kuruma ciddi farklılık gösteriyor; İçişleri'nde itiraz için yalnızca 2 iş günün var. Bu yüzden başvuru döneminde e-postanı ve telefonunu her gün kontrol et. İtiraz süreçlerinin tamamını (aday listesi, soru, sonuç ve dava yolu) itiraz ve dava yolları yazımızda ele aldık.

7. Adım: Sınav giriş belgesi ve sınav sonrası takvim

Aday listesi kesinleştikten sonra sınavı yapan kurum sınav giriş bilgilerini yayımlar. Sınavı kimin yapacağı ilanda yazar: Genel Yönetmelik md. 12'ye göre yazılı sınav kurumun kendisi tarafından yapılabileceği gibi ÖSYM'ye, Millî Eğitim Bakanlığına, TODAİE'ye veya bir yükseköğretim kurumuna da yaptırılabilir. Sınav sonrasında:

• Yazılı sınav 100 tam puan üzerinden değerlendirilir, en az 60 alanlar başarılı sayılır (md. 12). Puanın nasıl hesaplandığını puan hesaplama yazımızda ve GYS puan hesaplama aracında görebilirsin.
• Sözlü sınava, kadro sayısının 5 katına kadar aday çağrılır; sözlüde en az 70 puan gerekir (md. 12/A).
• Başarı puanı, yazılı ve sözlü puanların aritmetik ortalamasıdır (md. 12/B).

Başvuru takvimi: örnek bir zaman çizelgesi

SGK Yönetmeliğindeki süreler üzerinden kurgulanmış örnek bir akış (gerçek tarihler ilanda yazar):

Sık yapılan 6 başvuru hatası

1. İki farklı unvana başvurmak (başvuruların tamamı geçersiz sayılabilir).
2. Hizmet süresini başvurduğun güne göre hesaplamak; doğrusu son başvuru günüdür.
3. Askerlik veya önceki kurum hizmetinin kayıtlara işlenmediğini son anda fark etmek.
4. Aday listesini kontrol etmemek ve itiraz süresini kaçırmak.
5. Unvana özgü belgeyi (bilgisayar sertifikası, sürücü belgesi, YDS) eklememek.
6. Başvuruyu yaptıktan sonra çalışmaya başlamak; ilan ile sınav arasındaki 2-3 ay en değerli hazırlık dönemidir.

Başvurunu yaptıktan sonra hazırlığa geçmek için görevde yükselme sınavına nasıl çalışılır rehberimize ve soru çözme sayfasına göz at.

Kaynaklar

• Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, md. 5, 6, 7, 9, 12, 12/A, 12/B (mevzuat.gov.tr; sitemizdeki metin: GYS Genel Yönetmeliği).
• Sosyal Güvenlik Kurumu Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 11, 17.
• İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 9, 10, 12, 19.