Görevde yükselme sınavına nasıl çalışılır?

Görevde yükselme sınavına hazırlananların çoğu tam gün çalışan memurlardır. Ders çalışmaya ayrılabilecek zaman sınırlıdır ve konu listesi geniştir: 657 sayılı Kanun tek başına yüzlerce maddeden oluşur. Bu yüzden "ne kadar çalıştığınız" kadar "neyi, hangi sırayla çalıştığınız" önemlidir. Aşağıdaki adımlar, sınavın yapısından yola çıkan bir hazırlık düzeni önerir.

1. İlanı okuyun, konu listesini çıkarın

Görevde yükselme sınavında konuları kurum belirler ve konu başlıklarına sınav duyurusunda yer verilir (Genel Yönetmelik md. 12). Unvan değişikliğinde sorular görev alanı ve görevin niteliğine ilişkin konulardan gelir (Genel Yönetmelik Ek md. 3). Bu nedenle ilk iş, ilandaki konu listesini tek bir sayfaya yazmaktır. Her başlığın yanına şunları not edin:

• hangi kanun veya yönetmelik olduğu,
• ilanda bu başlığa ayrılan soru sayısı veya oranı (yazıyorsa),
• bu mevzuatı daha önce okuyup okumadığınız.

İlan henüz yayımlanmadıysa kurumunuzun önceki ilanları ve sınavlar sayfasındaki sınav yapısı iyi bir başlangıçtır. Konuların nasıl belirlendiğini sınav konuları yazısında anlattık.

2. Hedefinizi sayıya çevirin

Yazılı sınavda başarılı sayılmak için yüz üzerinden en az altmış puan gerekir (Genel Yönetmelik md. 12). İncelediğimiz ilanlarda puan, doğru sayısının soru sayısına bölünüp 100 ile çarpılmasıyla bulunur ve yanlışlar doğruları götürmez. Buna göre:

• 50 soruluk sınavda en az 30 doğru,
• 60 soruluk sınavda en az 36 doğru,
• 80 soruluk sınavda en az 48 doğru.

Ancak altmış yalnız eşiktir. Atama sırası başarı puanına, yani yazılı ve sözlü puanların ortalamasına göre belirlenir (Genel Yönetmelik md. 12/B). Sözlüye de yazılıda en yüksek puandan başlanarak sınırlı sayıda aday çağrılır (Genel Yönetmelik md. 12/A). Kadro sayısı az olan bir unvanda yazılı puanınız ne kadar yüksekse sözlüye çağrılma ve atanma şansınız o kadar artar. Hesabın ayrıntısı puan hesaplama yazısında.

3. Mevzuatı madde odaklı çalışın

Görevde yükselme sorularının büyük kısmı bir kanun veya yönetmelik maddesine dayanır. Bu yüzden konuyu "genel olarak anlamak" yetmez; maddenin içindeki somut unsurları bilmek gerekir. Bir maddeyi okurken şu soruları sorun:

• Kim? Yetkili makam, kurul veya görevli kim?
• Ne kadar? Süre, sayı, oran, puan var mı? (örneğin sözlüye kadro sayısının beş katına kadar aday alınması, Genel Yönetmelik md. 12/A)
• Hangi şartla? Kural hangi koşulda uygulanıyor?
• İstisnası ne? "Ancak", "hariç", "saklı kalmak kaydıyla" ifadeleri istisnanın işaretidir.

Uzun kanunları kendi bölüm yapısına göre parçalayın. 657 sayılı Kanunda memurların ödev ve sorumlulukları, hakları, disiplin hükümleri ve izinler gibi kısımları ayrı ayrı çalışmak, tek oturumda bütün kanunu okumaktan daha verimlidir. Görevde Yüksel'deki konu özetleri mevzuatın kendi kısım ve bölüm yapısına göre düzenlenmiştir; bir bölümü özetten okuyup ardından aynı bölümün sorularına geçebilirsiniz.

4. Konu sonrası hemen soru çözün

Bir bölümü okuduktan sonra aynı gün o bölümden soru çözmek, neyi gerçekten hatırladığınızı gösterir. Soru çözme sayfasında soruları ders ve konu bazında seçebilirsiniz. Yanlış yaptığınız her soruda iki şeyi yapın:

1. Sorunun dayandığı maddeyi bulun ve maddeyi baştan okuyun.
2. Yanlışın sebebini tek kelimeyle not edin: "süre", "yetkili", "istisna", "dikkat" gibi.

Birkaç hafta sonra bu notlar size en çok nerede hata yaptığınızı gösterir; tekrarı oraya yoğunlaştırırsınız.

5. Gerçek koşullarda deneme çözün

Deneme sınavı, bilgiyi süre baskısı altında kullanma provasıdır. İlanınızdaki soru sayısı ve süreye göre soru başına düşen zamanı hesaplayın. 2026 ilanlarından örnekler:

• TCDD ve DOKAP: 50 soru, 75 dakika (soru başına 1,5 dakika),
• KVKK: 80 soru, 90 dakika (soru başına yaklaşık 1,1 dakika),
• Gençlik ve Spor Bakanlığı: 60 soru, 120 dakika (soru başına 2 dakika).

Deneme sınavları sayfasındaki tam provaları bu süreye uyarak, tek oturumda ve ara vermeden çözün. Denemeden sonra puanınızı yüz üzerinden hesaplayın ve ders ders dökümüne bakın: hangi derste altmışın altında kaldığınız, sonraki haftanın planını belirler.

6. Tekrarı takvime bağlayın

Mevzuat bilgisi tekrar edilmediğinde çabuk unutulur. Basit bir düzen:

• Ertesi gün: Bir gün önce çalıştığınız bölümün özetini kısa bir göz gezdirmeyle tekrar edin.
• Hafta sonu: O hafta çalışılan bölümlerden karışık soru çözün.
• Ay sonu: Tam bir deneme çözün ve yanlış notlarınızı gözden geçirin.

Çevrimdışı tekrar yapmak isteyenler PDF oluşturucu ile seçtikleri konuların özetlerini ve sorularını yazdırılabilir dosya hâline getirebilir.

7. Haftalık plan örneği (çalışan memur için)

Bu bir şablondur; sınava kalan süreye ve konu listenizin uzunluğuna göre bölüm sayısını artırın veya azaltın. Sınav tarihini sınav takviminden ya da 2026 sınav takvimi yazısından kontrol edin.

8. Alan konularını erken plana alın

Ortak konular her kurumda benzer olsa da, kurumun görev alanına ilişkin sorular adayları en çok ayıran bölümdür. Unvan değişikliği sınavlarında yazılı sınav zaten görev alanları ve atanılacak görevin niteliğine ilişkin konularda yapılır (Genel Yönetmelik Ek md. 3); bazı ilanlarda 50 sorunun 30'u alan sorusudur. Görevde yükselme sınavlarında da İçişleri Bakanlığı için il idaresi ve nüfus hizmetleri, belediyeler için belediye mevzuatı gibi kuruma özgü başlıklar ilanda yer alabilir. Alan konularını hazırlığın son haftalarına bırakmak yerine her hafta plana bir alan bölümü ekleyin. Kurumunuza özgü dersleri sınavlar sayfasında kendi sınavınızı seçerek görebilirsiniz.

9. Sözlüyü sona bırakmayın

Sözlü sınavda ilk ölçüt sınav konularına ilişkin bilgi düzeyidir (Genel Yönetmelik md. 12/A). Yani yazılı için yaptığınız çalışma sözlünün de temelidir. Yazılıdan sonra konuları sesli anlatma alıştırmasıyla tekrar edin ve başvurduğunuz unvanın görevlerini anlatabilecek hâle gelin. Ayrıntılar sözlü sınav rehberinde.

Özetle

İlandan konu listesini çıkarın, hedefinizi doğru sayısına çevirin, mevzuatı maddeye bağlı çalışın, her bölümün ardından soru çözün, gerçek süreyle deneme yapın ve tekrarı takvime bağlayın. Hazırlığa yeni başlıyorsanız önce görevde yükselme sınavı nedir ve başvuru şartları yazılarını okuyun.