Görevde yükselmede itiraz ve dava yolu: sınav kurulu, süreler ve idare mahkemesi

Puanın bir soru farkla barajın altında kaldı, cevap anahtarında hatalı olduğunu düşündüğün bir soru var, adın aday listesinde çıkmadı ya da sözlüde haksız puan aldığını düşünüyorsun. Görevde yükselme sürecinde bu durumların her biri için bir itiraz yolu vardır; ama bu yolların süreleri çok kısadır ve kaçırıldığında geri dönüşü olmaz. Bu yazıda kurum içi itirazdan idari yargıya kadar başvurabileceğin yolları ve sürelerini anlatıyoruz.

Genel Yönetmelik itiraz konusunda ne diyor?

Genel Yönetmeliğin "Sınav sonuçlarının açıklanması ve itiraz" başlıklı 14. maddesi 6/5/2013 tarihli ve 2013/4957 sayılı Kararla yürürlükten kaldırılmıştır. Bugün Genel Yönetmelikte itirazla ilgili kalan temel hüküm, sınav kurulunun görevlerini sayan 13. maddedir:

"Sınav kurulu; sınavların yapılması, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür." — Genel Yönetmelik, md. 13

Dolayısıyla itiraz sürelerini, itirazın kime ve hangi yöntemle yapılacağını kurumunun yönetmeliği belirler. Aşağıda iki örnek kurumun düzenlemesini karşılaştırıyoruz.

Kurum içi itiraz: dört aşama, farklı süreler

Kaynak: SGK GYS Yönetmeliği md. 11 ve 16; İçişleri Bakanlığı GYS Yönetmeliği md. 19.

Etkili bir itiraz dilekçesi

• Gerekçeli ol: SGK Yönetmeliği itirazın "gerekçeli olarak" yapılmasını ister. "Puanım düşük" değil, "X numaralı sorunun cevabı, Y Kanununun Z maddesine göre B seçeneğidir" yaz.
• Dayanak göster: Soru itirazında maddenin güncel metnini ve yürürlük tarihini ekle. Mevzuat değişikliğinden etkilenen sorular en güçlü itiraz konularıdır.
• Belge ekle: Aday listesi itirazında şartı taşıdığını gösteren belgeyi ekle (SGK md. 11/3 bunu açıkça ister).
• Kanıt sakla: Elektronik başvurunun ekran görüntüsünü ya da evrak kayıt numarasını sakla.

İçişleri Bakanlığı Yönetmeliği md. 19/6, itiraz üzerine verilen kararların kesin olduğunu ve ikinci kez itiraz edilemeyeceğini düzenler. Kurum içi yol bu noktada kapanır; geriye yargı yolu kalır.

Yargı yolu: idare mahkemesinde iptal davası

Aday listesinden çıkarılma, sınav sonucu, sözlü puanı, başarı sıralaması ya da atama işlemi birer idari işlemdir. Bu işlemlere karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa göre iptal davası açılabilir. İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olması nedeniyle menfaati ihlal edilen kişi tarafından açılır (İYUK md. 2/1-a). İdari dava türlerinin tamamı için idari dava türleri ve süreleri yazımıza bakabilirsin.

Dava açma süresi: 60 gün

İYUK md. 7'ye göre dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde altmış gündür ve idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Sonuçların ilanla tebliğ edilmiş sayıldığı durumlarda süre hesabına ilan tarihinden başlamak en güvenli yoldur.

Yürütmenin durdurulması

Dava açmak, dava edilen işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz (İYUK md. 27/1). Mahkemenin yürütmeyi durdurabilmesi için iki şartın birlikte bulunması gerekir: işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması. 2014'te eklenen cümleyle kamu görevlileri hakkındaki atama, görev ve unvan değişikliği işlemlerinin "uygulanmakla etkisi tükenecek" işlemlerden sayılmayacağı açıkça yazıldı; bu nedenle bu işlemlerde yürütmeyi durdurma kararı, idarenin savunması alındıktan ya da savunma süresi geçtikten sonra verilebilir.

Hangi konular dava konusu olur?

• Hatalı soru veya cevap anahtarı: Mevzuat değişikliğinden önceki hükme göre hazırlanmış ya da birden fazla doğru cevabı olan sorular.
• Şartların yanlış değerlendirilmesi: Hizmet süresinin eksik hesaplanması, bölüm şartının hatalı yorumlanması. Süre hesabının nasıl yapıldığını hizmet süresi hesaplama yazımızda anlattık.
• Sözlü sınav puanlaması: Değerlendirmenin 6 ölçüte dayanıp dayanmadığı, kurul üyelerinin her birinin puan verip vermediği (Genel Yönetmelik md. 12/A).
• Kurulun oluşumu: Kurulun 5 üyeyle ve üye tamsayısıyla toplanması, sınava eşi veya ikinci dereceye kadar hısımı katılan üyenin kuruldan çıkarılması (md. 13).
• Sıralama ve eşitlik: Eşit puanlarda sırasıyla hizmet süresi, üst öğrenim ve mezuniyet notu kriterlerinin uygulanıp uygulanmadığı (md. 12/B). Ayrıntılar: başarı sıralaması ve atama.

Adım adım yol haritası

1. Sonuç ilan edildiği gün tarihini not et; kurum itiraz süresini (ör. 5 iş günü) ve 60 günlük dava süresini takvime yaz.
2. Kurum yönetmeliğindeki usule göre gerekçeli ve belgeli itiraz et.
3. İtiraz sonucunu takip et; kurumların itirazı sonuçlandırma süreleri de yönetmelikte yazar (SGK'da 15 iş günü).
4. İtiraz reddedilirse dava süresinin ne kadar kaldığını hesapla.
5. Gerekirse idare mahkemesinde iptal davası aç; atama gibi işlemler için yürütmenin durdurulmasını talep et.

Sınav sonucunun ne kadar süre geçerli olduğunu merak ediyorsan bu yazımıza göz atabilirsin.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlığın için bir avukattan hukuki destek almanı öneririz.

Kaynaklar

• Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, md. 12/A, 12/B, 13, 14 (mülga) (mevzuat.gov.tr; sitemizdeki metin: GYS Genel Yönetmeliği).
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, md. 2, 7, 11, 27, 33.
• SGK Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 11, 16.
• İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 18, 19.