Görevde yükselme sınav sonucu ne kadar geçerli?

"Sınavı kazandım ama kadro yetmedi, sonucum ne kadar geçerli?" sorusu görevde yükselme sürecinde en sık sorulan sorulardan biridir. Kısa cevap şu: sınav sonucu, KPSS puanı gibi yıllarca kullanılan bir belge değildir. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik (bundan sonra Genel Yönetmelik), sonucu yalnız o sınavda ilan edilen kadrolara bağlar ve yedekler için tek bir süre tanır: altı ay. Aşağıda bu kuralın dayanağını, sürenin nereden başladığını ve hangi durumlarda yeniden sınava girmeniz gerektiğini madde madde açıklıyoruz.

Sonuç neden "süreli belge" değil?

Genel Yönetmelikteki sistem kadro odaklıdır. Atama yapılacak kadrolar yazılı sınavdan önce duyurulur (md. 9), yazılı sınavda en az 60 puan alanlar başarılı sayılır (md. 12), yazılı puanı en yüksek olandan başlayarak ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava çağrılır ve sözlüde en az 70 puan gerekir (md. 12/A). Başarı puanı, yazılı ve sözlü puanlarının aritmetik ortalamasıdır ve ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama bu puana göre yapılır (md. 12/B).

Yani sınavın amacı belirli sayıdaki kadroyu doldurmaktır. Kadrolar dolduğunda sınavın görevi de biter. Yönetmelik bu nedenle başarıyı "şu tarihe kadar geçerli" bir belgeye dönüştürmez; yalnız boşalan kadrolar için sınırlı bir yedek mekanizması kurar. Puanın nasıl hesaplandığını ayrıntılı görmek isterseniz görevde yükselme puan hesaplama rehberine bakabilirsiniz.

Asıl ve yedek: başarı sıralaması nasıl oluşur?

Başarı puanları eşit olduğunda sıralama sırasıyla şu ölçütlerle belirlenir (md. 12/B):

1. hizmet süresi fazla olan,
2. daha üst öğrenimi bitirmiş olan,
3. üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olan.

Sınavda başarılı olduğu hâlde ilan edilen kadro sayısı nedeniyle atanamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar kişi, kurum ihtiyaç duyarsa başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir (md. 12/B). Örneğin 4 şef kadrosu ilan edildiyse yedek listesi en fazla 4 kişidir. Yedek belirlemek bir zorunluluk değil, kuruma tanınmış bir imkândır. Sözlüye çağrıdan atamaya kadar sıralamanın bütün adımlarını başarı sıralaması ve atama yazısında ayrıca ele aldık.

Altı ay kuralı: yönetmelik tam olarak ne diyor?

Yedeklerden atamayı düzenleyen hüküm Genel Yönetmeliğin 12/C maddesidir. Madde, duyurulan kadrolardan iki grup sebeple boş kalan veya boşalan kadrolara yedeklerden atama yapılabileceğini söyler:

• (a) bendi: atanma şartlarını taşımadığı için sınavın geçersiz sayılması veya atamanın iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmadan süresi içinde başlanmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi;
• (b) bendi: emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadroya ya da başka bir kuruma naklen atanma.

Bu sebeplerle boş kalan veya boşalan kadrolara, "başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadro veya pozisyonlar için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar" yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabilir. (Genel Yönetmelik md. 12/C)

Bu cümlede iki ayrı sınır vardır ve hangisi önce gelirse yedek listesi orada kapanır:

1. Takvim sınırı: başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı ay. 2014 yılındaki değişiklikle başlangıç "ilan edildiği" tarih yerine "kesinleştiği" tarih olarak düzenlenmiştir; yani itirazlar sonuçlanıp liste kesinleştiğinde süre başlar.
2. Yeni duyuru sınırı: aynı unvanlı kadro için yeni bir sınav duyurusu yapılırsa altı ay dolmamış olsa bile eski yedek listesinden atama yapılamaz.

Atanamayanlar için son fıkra: her şey yeniden başlar

12/C maddesinin son fıkrası sonucun neden bir sonraki sınava taşınmadığını açıkça söyler: görevde yükselme sınavına herhangi bir sebeple katılmayanlar, başarısız olanlar, yedeklerden altı ay içindeki müteakip sınav duyurusuna kadar atanmamış olanlar ve atanma haklarından feragat edenler, aynı unvanlı kadrolara yapılacak atamalar için yönetmelikte öngörülen bütün usul ve esaslara tabidir.

Bunun pratik anlamı şudur:

• Yeni ilana yeniden başvurursunuz; başvuru şartlarını yeni ilanın son başvuru günü itibarıyla taşımanız gerekir (md. 9).
• Yazılı sınava yeniden girersiniz; önceki yazılı puanınız sözlüye çağrılmada kullanılmaz.
• Sözlü sınava, yeni sınavdaki sıralamanız kadro sayısının beş katı içine girerse çağrılırsınız (md. 12/A).

Sözlü aşamanın nasıl değerlendirildiğini merak ediyorsanız görevde yükselme sözlü sınavı yazımız altı ölçütü tek tek anlatıyor.

Bir kez atandıysanız: unvan sizindir

Sınav sonucunun ömrü kısa olsa da sınav yoluyla kazanılan unvanın ömrü uzundur. Genel Yönetmelik bunu üç hükümle güvenceye alır:

• Geçici madde 3: Yönetmelik kapsamına giren unvanları ilgili mevzuatı uyarınca kazananların hakları saklıdır.
• Ek madde 1: Kurumlar aynı unvana veya bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara ya da daha alt unvanlara naklen atama yapabilir.
• Kurum yönetmelikleri: örneğin Belediye GY-UD Yönetmeliği md. 19/1-b, yerel yönetimlerde ve diğer kamu kurumlarında daha önce bulunulan görevlere ve bunlarla aynı düzey ya da daha alt görevlere görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan genel hükümlere göre atama yapılabileceğini söyler. ÇSGB yönetmeliğinin 19 uncu maddesi de benzer bir kural içerir.

Yani şef kadrosuna sınavla atanmış biri daha sonra memur kadrosuna geçip yeniden şef olmak isterse, kurum yönetmeliği izin veriyorsa ikinci kez sınava girmeden atanabilir. Sınavla korunan şey puan değil, kazanılan unvandır.

Sık yapılan üç yanlış

1. "Kazandım, iki yıl içinde nasılsa atanırım." Yönetmelikte böyle bir süre yoktur; yedek için sınır altı aydır.
2. "Yeni ilan çıkınca eski yedek listesinden de atama devam eder." Aynı unvan için yeni sınav duyurusu yapıldığında yedekten atama imkânı sona erer (md. 12/C).
3. "Atanmaktan vazgeçersem bir dahaki sefere öncelik alırım." Feragat eden personel bütün usul ve esaslara yeniden tabidir; öncelik tanınmaz (md. 12/C).

Özetle

Görevde yükselme sınav sonucunun geçerliliği, ilan edilen kadrolarla sınırlıdır. Asıl adaylar sıralamayla atanır, yedekler için pencere en fazla altı aydır ve yeni duyuruyla kapanır. Atanamazsanız bir sonraki ilanı takip etmeniz gerekir: kurumların ilan ettiği tarihleri sınav takvimi sayfasında, kurumunuzun sınav yapısını sınavlar sayfasında bulabilirsiniz. Başvuru şartlarını yeni ilana göre yeniden kontrol etmek için başvuru şartları rehberi işinizi kolaylaştırır.

Kaynaklar

• Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik (RG 18/4/1999, 23670) — mevzuat.gov.tr
• Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik (RG 2/7/2020, 31173) — mevzuat.gov.tr
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği (RG 8/7/2022, 31890) — Resmî Gazete