Kısaca
- Avukat kadrosuna unvan değişikliği için iki öğrenim-meslek şartı aranır: hukuk fakültesi mezunu olmak ve avukatlık ruhsatına sahip olmak.
- Bu şartlar ÇSGB yönetmeliğinin 9. maddesinde, Sağlık Bakanlığı 2021 ve 2023 duyurularında ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2019 ilanında aynı ifadeyle yer aldı.
- Sağlık Bakanlığı 2021'de yalnızca avukat kadrosu için ayrı bir unvan değişikliği sınavı açtı: 15 ilde 40 kadro, 100 soru, 120 dakika.
- Avukat sınavında alan konuları hukukun temel dallarıdır; Sağlık 2021'de en ağır başlık 20 soruyla idare hukuku ve idari yargılama usulüydü.
- Başvuru tarihinde ruhsatı almaya hak kazanmış olanlar başvurabildi, ancak ruhsatı sözlü sınav bitimine kadar ibraz etmeyenlerin sınavı geçersiz sayıldı.
Kamuda memur olarak çalışırken hukuk fakültesini bitiren, stajını tamamlayıp ruhsatını alan personel için kurum içindeki en net kariyer adımı avukat kadrosudur. Bu kadroya geçiş, diğer mesleki unvanlar gibi unvan değişikliği sınavıyla yapılır. Bu yazıda avukat kadrosuna geçişin şartlarını, kurumların açtığı gerçek ilanları, sınav konularını ve ruhsat konusundaki kritik ayrıntıyı ele alıyoruz.
Yasal çerçeve
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin Ek 3. maddesi, mesleki eğitimle kazanılan unvanlara atamanın unvan değişikliği sınavındaki başarıya göre yapılacağını, bu sınava yalnızca kurumun kendi personelinin başvurabileceğini ve hizmet süresi şartı aranmayacağını düzenler. Genel Yönetmeliğin 8. maddesi ise atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmasını şart koşar. Görevde yükselme ile unvan değişikliği arasındaki temel ayrım için bu yazımıza bakabilirsiniz.
Avukat unvanına özgü şartları kurum yönetmelikleri koyar. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 9. maddesi bunu şöyle sayar:
"a) Avukat kadrosuna atanabilmek için; 1) Hukuk fakültesi mezunu olmak, 2) Avukatlık ruhsatına sahip olmak."
ÇSGB Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 9/1-a
Aynı iki şart Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2019 ilanında ve Sağlık Bakanlığının 2023 çok unvanlı duyurusunda ("Hukuk fakültesi mezunu olmak ve avukatlık ruhsatına sahip olmak") da birebir yer aldı.
Ruhsat ne zaman elinizde olmalı?
En çok soru gelen nokta budur. Sağlık Bakanlığının 2021 avukat kadrosu duyurusu bu konuda açık bir çözüm getirdi: başvuru tarihinin son günü itibarıyla avukatlık ruhsatını almaya hak kazanmış olanların başvuruları kabul edildi; bu adaylardan yazılı beyan istendi. Ancak sözlü sınavın bitimine kadar ruhsatını Bakanlığa ibraz etmeyenlerin sınavı geçersiz sayıldı.
Ruhsat süresini ilanla karşılaştırın
Ruhsatın düzenlenmesi baro işlemleri nedeniyle zaman alabilir. Sağlık 2021 duyurusundaki esneklik, o ilana özgüdür; her kurum ruhsatın hangi tarihte elinizde olmasını istediğini kendi ilanında yazar. Ruhsatınız henüz çıkmadıysa ilanın "özel şartlar" ve "başvuru esasları" bölümlerini kelime kelime okuyun.
Gerçek ilan: Sağlık Bakanlığı 2021 avukat sınavı
Sağlık Bakanlığı 2021'de yalnızca avukat kadrosu için ayrı bir unvan değişikliği sınavı yaptı. Duyurudaki temel bilgiler:
| Konu | Duyurudaki bilgi |
|---|---|
| Kadro sayısı | 40 avukat kadrosu, 15 ile dağıtılmış (Ankara 11, İstanbul 6, Erzurum, Van ve Manisa 3'er, diğer iller 1-2) |
| Başvuru | 26 Mayıs-04 Haziran 2021, Personel Bilgi Sistemi üzerinden elektronik |
| Yazılı sınav | 10 Temmuz 2021, saat 10.00, Ankara (Bakanlık Bilkent Yerleşkesi) |
| Biçim | 100 soru, 4 seçenekli, 120 dakika, tek oturum |
| Kimler başvuramadı | Diğer kurumların personeli, aday memurlar, 4/B sözleşmeliler, 4924 sayılı Kanuna tabi personel, sürekli işçiler |
| Sözlü sınava çağrı | Yazılıda en az 60 alanlar arasından, ilan edilen kadro sayısının 2 katı |
Duyuruda il önceliği listesi de yer aldı; Hakkari, Artvin, Erzurum ve Van ilk sıralardaydı. Yerleştirme başarı sıralamasına öncelik verilerek tercihlere göre yapıldı; ilan edilen kadrolar tercihle dolmazsa, tercihine yerleşemeyen adaylar en düşük puanlıdan başlanarak il öncelik sırasına göre yerleştirildi. Yani düşük puanla başarılı olan aday, listenin başındaki illere atanmayı göze almalıydı.
Takvim nasıl işledi?
Sağlık Bakanlığı 2021 duyurusu, başvurudan sınava kadar her adımı tarihleriyle verdi. Başvuru kabul/ret durumları 9 Haziran 2021'de ilan edildi, adaylar 14 Haziran 2021 mesai bitimine kadar yazılı itiraz edebildi ve kesin aday listesi 17 Haziran 2021'de yayımlandı. Yazılı sınav 10 Temmuz'da yapıldı; sorular ve cevap anahtarı 14 Temmuz 2021'de ilan edildi. Başvuruda diploma veya mezuniyet belgesiyle birlikte avukatlık ruhsatnamesi de elektronik ortamda yüklendi.
Başarı puanları eşit çıkarsa sırasıyla hizmet süresi fazla olan, daha üst öğrenimi bitirmiş olan ve üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olan öne geçti. Hizmet süresi, aylıksız izinler hariç ve muvazzaf askerlik dahil olmak üzere 657 sayılı Kanunun 68/B maddesine göre hesaplandı. Başarılı olup kadro sayısı nedeniyle atanamayanlardan en fazla asıl aday sayısı kadar kişi yedek listeye alındı.
Sınav konuları
Sağlık Bakanlığı 2021 (100 soru)
| Konu | Soru |
|---|---|
| İdare hukuku ve idari yargılama usulü | 20 |
| Anayasa hukuku | 10 |
| Borçlar hukuku | 10 |
| Ceza hukuku ve ceza muhakemesi | 10 |
| Hukuk muhakemesi | 10 |
| İcra ve iflas hukuku | 10 |
| İş hukuku | 10 |
| Personel hukuku | 10 |
| Medeni hukuk | 5 |
| Ticaret hukuku | 5 |
Bu sınavda ayrı bir "ortak konular" bölümü yoktu; Anayasa ve personel hukuku (657 sayılı Kanun dahil) zaten hukuk müfredatının parçası olarak alanda soruldu. Kamu idaresinde avukatın en çok idari davalarla uğraştığı düşünülürse idare hukukunun 20 soruyla en ağır başlık olması şaşırtıcı değil. İdari yargılama usulünü tekrar etmek isteyenler idari dava türleri ve dava açma süreleri yazımıza bakabilir.
Adalet Bakanlığı 2023 (48 alan + 32 ortak)
Adalet Bakanlığının 2023 unvan değişikliği konu listesinde (Ek-3) avukat grubu için 48 alan sorusu, 16 başlık altında tanımlandı: 659 sayılı KHK, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu, 2577 sayılı İYUK, 1978 tarihli sözleşmeli personel esasları, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 6100 sayılı HMK, 5271 sayılı CMK, 5237 sayılı TCK, Cezaların İnfazı Hakkında Kanun, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, tam yargı davaları, idarenin hizmet kusuruna dayalı sorumluluğu ve idari merci tecavüzü. Bunlara bütün gruplara ortak 32 soru (Anayasa 10, Atatürk ilkeleri 4, devlet teşkilatı 4, 657 sayılı Kanun 4, Türkçe ve yazışma 4 ve diğerleri) eklendi.
Dikkat: 659 sayılı KHK (Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin KHK) kamu avukatlığının temel mevzuatıdır ve serbest avukatlık deneyiminde pek karşılaşılmaz. Kamu avukatı adayının en çok vakit ayırması gereken başlıklardan biridir.
Avukat kadrosu sınavında yanlış cevap doğruyu götürür mü?
Hayır. Sağlık Bakanlığı 2021 duyurusu, her sorunun eşit ağırlıkta olduğunu ve yanlış cevapların doğru cevapları etkilemeyeceğini yazar. Puan doğru ÷ soru × 100 olarak hesaplanır; 100 soruluk sınavda 60 doğru, 60 puan demektir. Ayrıntılar için puan hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.
Başka bakanlıktaki avukat kadrosuna başvurabilir miyim?
Unvan değişikliği sınavına yalnızca kurumun kendi personeli başvurabilir (Genel Yönetmelik Ek Madde 3). Sağlık Bakanlığı 2021 duyurusu da diğer kurumların personelinin başvuramayacağını açıkça yazdı. Başka kurumun avukat kadrosu için o kurumun açıktan atama ilanlarını ya da unvanı kazandıktan sonra naklen atamayı takip etmek gerekir.
Hazırlık önerileri
- Kurumunuzun son avukat ilanını bulun. Konu listesi ve soru sayıları kurumdan kuruma çok farklı; Sağlık 2021'de 10 alan, Adalet 2023'te 16 başlık vardı.
- Kamu hukukuna ağırlık verin. İdare hukuku, İYUK, tam yargı davaları ve 659 sayılı KHK, kamu avukatlığı sınavlarının ortak paydası.
- Ortak bölümü küçümsemeyin. Adalet 2023'te ortak bölüm 32 soruydu; Anayasa tek başına 10 soru getirdi.
- Sözlüye hazırlanın. Sözlü sınavda 100 üzerinden en az 70 almak gerekir; başarı puanı yazılı ve sözlünün ortalamasıdır. Sözlü sınav rehberimiz değerlendirme ölçütlerini anlatıyor.
Anayasa, 657 ve devlet teşkilatı Görevde Yüksel'de hazır
Avukat sınavlarının ortak bölümünde yer alan Anayasa, 657 sayılı Kanun, Atatürk ilkeleri, devlet teşkilatı ve resmi yazışma konuları için Görevde Yüksel'de kuruma özel ders özetleri, altın bilgi kartları, soru çözümü ve karne veren süreli denemeler var. Ücretsiz kayıt olun, kurumunuzu seçin; Premium kurum başına tek ödemedir.
Anayasa konu özetleri için Anayasa, 657 sayılı Kanun için Devlet Memurları Kanunu sayfalarına bakabilirsiniz. Diğer meslek unvanlarındaki soru dağılımları için ortak ve alan konuları karşılaştırmamızı okuyun.
Kaynaklar
- Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik (mevzuat.gov.tr)
- ÇSGB Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
- Sağlık Bakanlığı 2021 Yılı Avukat Kadrosu Unvan Değişikliği Sınavı Duyurusu
- Sağlık Bakanlığı 2023 Unvan Değişikliği Sınavı Duyurusu
- Adalet Bakanlığı 2023 Unvan Değişikliği Sınav Konuları (Ek-3)
- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2019 Unvan Değişikliği Sınav İlanı
Sık sorulan sorular
Okumak yetmez, ölçmek lazım
Görevde Yüksel seviyeni ölçer, hedef puanına (en az 60) ne kadar kaldığını gösterir ve sınava kalan güne göre günlük program çıkarır.
Ücretsiz başlaBunları da oku
Tüm yazılar →-
Orman Genel Müdürlüğü görevde yükselme sınavı: 14 yıl kuralı, orman muhafaza memuru ve son ilan
OGM görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliği: şube müdürü, fidanlık müdürü ve başmühendis için 14 yıl hizmet, şef ve sayman için 8 yıl, orman muhafaza memuru şartları, 30 günlük ilan kuralı ve Şubat 2025 ilanı.
6 dk okuma
-
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: 1307 kadro, şartlar ve soru dağılımı
ASHB görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: yönetmeliğin kuruma özgü kuralları, yönetici kadrolarda toplam sekiz yıl hizmet şartı, 1307 kadroluk son sınavın takvimi ve unvan bazında konu ve soru dağılımı.
6 dk okuma
-
Ticaret Bakanlığı görevde yükselme sınavı: gümrük ve ticaret kadroları, şartlar ve 2025 ilanı
Ticaret Bakanlığı görevde yükselme sınavı: 2025'te değişen yönetmelik, gümrük müdürlüğünden kısım amirliğine kadro şartları, 668 kadroluk 2025 ilanı, 80 soruluk sınav ve birime göre değişen konu tabloları.
6 dk okuma
-
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı görevde yükselme sınavı: şartlar, kadrolar ve konu başına soru sayıları
ÇSGB görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: 2022 yönetmeliğindeki hizmet süresi şartları, 2026 sınavının takvimi ve kadroları, 50 soru 80 dakikalık format ve şube müdürü, şef, memur için konu başına soru sayıları.
6 dk okuma
-
Tarım ve Orman Bakanlığı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: kadrolar, şartlar ve 2026 ilanı
TOB'da görevde yükselme ve unvan değişikliği: 2021 yönetmeliğinin kuruma özgü kuralları, 15 branşlı şube müdürlüğü şartları, 4749 kadroluk 2026 UDS ilanı ve 20 ortak + 30 alan sorusunun konu dağılımı.
7 dk okuma
-
Gençlik ve Spor Bakanlığı görevde yükselme sınavı: unvanlar, şartlar, konular ve 2026 ilanı
GSB görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: 2025'te değişen yönetmelik, unvan bazında şartlar, 2026 ilanındaki 1650 kontenjan, 60 soruluk sınav düzeni ve kuruma özgü konular.
7 dk okuma