Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç (md. 1)

Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin amacı, gerçek ve tüzel kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun uygulanmasına dair esas ve usulleri düzenlemektir. Yönetmelik, Kanunun uygulamasını ayrıntılandıran ikincil düzenlemedir.

Kapsam (md. 2)

Yönetmelik aşağıdaki kurumların faaliyetlerinde uygulanır:

• Merkezi idare kapsamındaki kamu idareleri ile bunların bağlı, ilgili veya ilişkili kuruluşları,
• Köyler hariç olmak üzere mahalli idareler ve bunların bağlı ve ilgili kuruluşları ile birlik veya şirketleri,
• T.C. Merkez Bankası ve üniversiteler de dahil olmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz olarak enstitü, teşebbüs, teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş bütün kamu kurum ve kuruluşları,
• Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları.

Kapsam maddesinden daha önce yer alan “İMKB” ibaresi 2019 yılında Cumhurbaşkanı Kararı ile çıkarılmıştır. Sınav açısından en önemli nokta, mahalli idareler içinde yalnızca köylerin kapsam dışında bırakılmasıdır.

Hukuki dayanak (md. 3)

Yönetmelik, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 31 inci maddesi uyarınca hazırlanmıştır.

Tanımlar (md. 4)

• Kurum ve kuruluş: 2. maddede geçen ve kapsama dahil olan, bilgi edinme başvurusu yapılacak tüm makam ve merciler.
• Başvuru sahibi: 4982 sayılı Kanun ve Yönetmelik kapsamında bilgi edinme hakkını kullanarak kurum ve kuruluşlara başvuran gerçek ve tüzel kişiler.
• Bilgi: Kurum ve kuruluşların kayıtlarında yer alan Kanun kapsamındaki her türlü veri.
• Belge: Yazılı, basılı veya çoğaltılmış dosya, evrak, kitap, dergi, broşür, etüt, mektup, program, talimat, kroki, plan, film, fotoğraf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri taşıyıcıları.
• Bilgi veya belgeye erişim: Bilgi veya belgenin bir kopyasının verilmesi; kopya verilmesi mümkün değilse aslını inceleyerek not alma, içeriğini görme veya işitmeye izin verilmesi.
• Kurul: Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu.
• Kanun: 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu.

Kanundaki tanımlardan farklı olarak Yönetmelikte ayrıca “Kanun” tanımı yer alır.

Sınavda dikkat

• Mahalli idarelerden köyler kapsam dışıdır; mahalli idarelerin birlik ve şirketleri kapsamdadır.
• Merkez Bankası ve üniversiteler açıkça kapsamdadır.
• Hukuki dayanak: 4982 sayılı Kanun md. 31.
• Başvuru sahibi tanımına tüzel kişiler de girer.
• Yönetmelikteki tanımlar (a–g) yedi kavramı kapsar; “Kanun” tanımı Yönetmeliğe özgüdür.