Bilgi Edinme Hakkı, Bilgi Verme Yükümlülüğü ve Bilgi Verme Usulü

Bilgi edinme hakkı (md. 5)

• Herkes, Kanun ve Yönetmelikteki esas ve usuller çerçevesinde bilgi edinme hakkına sahiptir.
• Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de faaliyette bulunan yabancı tüzel kişiler, bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde yararlanır.
• Bu kapsamdaki başvurular Türkçe yapılır.
• Karşılıklılık ilkesi kapsamındaki ülkeler Dışişleri Bakanlığınca Resmi Gazetede ilan edilir.
• Uluslararası sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülükler saklıdır.

Bilgi verme yükümlülüğü kapsamındaki tedbirler (md. 6)

• Kurumlar, istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi sunmak ve başvuruları etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak için idari ve teknik tedbirleri alır.
• Ellerindeki bilgi ve belgeleri, hakkın kullanımını kolaylaştıracak şekilde tasnif eder; belge kayıt, dosyalama ve arşiv düzeniyle ilgili tedbirleri alır.
• Bilgi iletişim teknolojileriyle kamuoyunun bilgisine sunarlar (zorunlu): kurum dosya planları; temel nitelikli karar ve işlemler, mal ve hizmet alımları, satımlar, projeler ve yıllık faaliyet raporları; görev alanlarına giren kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerin listesi, yayımlandığı Resmi Gazete ve değişiklikleri işlenmiş hâli.
• Kesinleşen faaliyet ve denetim raporları uygun vasıtalarla kamuoyunun incelemesine açılır.
• Bilgiler birimler bazında aynı kurumsal internet sayfası üzerinden; zorunlu hâllerde link verilerek birime ait sayfadan sunulur.
• Kurum dosya planları bilgi edinme birimlerinde bulundurulur, yeterli nüshası başvuru sahiplerine sunulur; bir örneği internet sayfasında yayımlanır.
• EK-1 ve EK-2 başvuru formları ile bilgi edinme birimlerinin e-posta adresleri internet sayfasında yayımlanır; formlar bilgi edinme birimlerinde sürekli bulundurulur.

İhtiyari olarak yayımlanabilecekler (md. 7)

Kurumlar internet sayfalarından şunları sunabilirler: teşkilat yapısı, görevler, bütçe, gelir ve giderler; personel sayısı ve statüleri; verilen hizmetler; karar alma, hizmet sunma ve politika oluşturma yöntemleri; kamuyu etkileyen kararlar ve gerekçeleri; kayıt, dosyalama ve arşiv düzeninin tanıtımı; şikâyet ve başvuruların yapılma usulü ve mercii; istatistiki veriler, araştırma raporları, makaleler.

Bilgi edinme birimleri (md. 8)

• Basın ve halkla ilişkilerle görevli birimlerde oluşturulur.
• Böyle bir birim yoksa kurum içindeki bir birim bünyesinde bilgi edinme birimi kurulur veya doğrudan kurum yöneticisine bağlı bilgi edinme yetkilisi görevlendirilir.
• Yeterli personel, fiziki mekân ve teknik donanım esastır.
• Personel; başvurunun nasıl yapılacağı, bilginin hangi birimde bulunabileceği ve başvuru sonrası işlemler hakkında bilgi verir, yardım eder ve başvuru işlemlerini yapar.
• Tanıtıcı broşürler, faaliyet raporları, bütçe ve harcama raporları birimlerde bulundurulabilir.

Sınavda dikkat

• Md. 6'daki yayımlar zorunlu, md. 7'dekiler ihtiyaridir; personel sayısı ve istatistikler ihtiyari listededir.
• Karşılıklılık ülkelerini Dışişleri Bakanlığı Resmi Gazetede ilan eder.
• Yabancıların başvuruları Türkçe yapılır.
• Bilgi edinme birimi kural olarak basın ve halkla ilişkiler biriminde kurulur.