Kamu İhale Kurumu

Kuruluş ve yapı (md. 53/a)

Kamu İhale Kurumu, Kanunla verilen görevleri yapmak üzere kurulmuş, kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip bir kurumdur. Merkezi Ankara'dadır. Kurum görevini yerine getirirken bağımsızdır; hiçbir organ, makam, merci ve kişi kararlarını etkilemek amacıyla emir ve talimat veremez. (İlişkili bakanlık, metinde eski adıyla “Maliye Bakanlığı” olarak geçmektedir.) Kurum; Kamu İhale Kurulu, Başkanlık ve hizmet birimlerinden oluşur.

Görev ve yetkiler (md. 53/b)

• İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar idarece yapılan işlemlere ilişkin şikâyetleri inceleyip sonuçlandırmak,
• 4734 ve 4735 sayılı Kanunlara ilişkin mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek, uygulamayı yönlendirmek,
• Eğitim vermek, ulusal ve uluslararası koordinasyonu sağlamak; ihale ve sözleşme istatistiklerini oluşturup yayımlamak,
• İhalelere katılmaktan yasaklananların sicillerini tutmak; araştırma-geliştirme yapmak,
• İlanlara ilişkin esas ve usulleri düzenlemek, Kamu İhale Bültenini basılı veya elektronik ortamda yayımlamak,
• Yerli isteklilerin yabancı ülke ihalelerine katılması engellenirse karşılıklılık tedbirleri için Cumhurbaşkanına teklifte bulunmak,
• Yıllık bütçe, kesin hesap ve çalışma raporlarını hazırlamak.

Kurum resmi ve özel herkesten belge, bilgi ve görüş isteyebilir; istenen süre içinde verilmesi zorunludur. Kurum, Kurul kararıyla standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğ çıkarır; bunlar Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer.

Kamu İhale Kurulu (md. 53/c, d, e, f, g)

• Karar organıdır; biri başkan, biri ikinci başkan olmak üzere en az dört yıllık öğrenim görmüşler arasından Cumhurbaşkanınca atanan dokuz üyeden oluşur. Kurul Başkanı Kurumun da başkanıdır. Üyelerin geçmişte ve halen siyasi partiyle üyelik ve görev ilişkisi bulunmaması gerekir.
• Üyeler görev süresi dolmadan görevden alınamaz; istisnalar ciddi hastalık/engellilik, atama şartlarını kaybetme ve görevi kötüye kullanma ya da yüz kızartıcı suçtan mahkûmiyettir. Boşalan üyeliklere bir ay içinde atama yapılır.
• Başkan yokken ikinci başkan vekalet eder. Dava açma, icra takibi ve kanun yollarından vazgeçme yetkisi Kurula aittir.
• Üyeler Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu huzurunda yemin etmedikçe göreve başlayamaz.
• Bilimsel yayın ve ücretli ders dışında resmi/özel görev alamaz, ticaret ve serbest meslek yapamazlar; piyasadaki şirket hisselerini göreve başlamayı izleyen otuz gün içinde elden çıkarmazlarsa üyelikten çekilmiş sayılırlar.
• Kurul kararları yerindelik denetimine tabi tutulamaz. Başkan, üyeler ve Kurum personeli hakemlik ve bilirkişilik yapamaz; görev suçları bakımından Devlet memuru sayılırlar.
• Göreve başlama ve ayrılmayı izleyen bir ay içinde ve her yıl genel mal beyanı verilir.
• Kurul üye tam sayısı ile toplanır, çoğunlukla karar alır; eşitlikte Başkanın bulunduğu taraf üstün sayılır. Çekimser oy kullanılamaz. İzin, rapor vb. hallerde en az altı üye ile toplanılabilir. Bir takvim yılında mazeretsiz beş toplantıya katılmayan üye üyelikten çekilmiş sayılır.

Personel (md. 53/h, i)

• Başkanın önerisiyle dört başkan yardımcısı atanabilir; daire başkanları ve diğer personeli Başkan atar.
• Asli ve sürekli görevler kamu ihale uzman ve uzman yardımcılarınca yürütülür; sözleşmeli istihdam edilirler. Uzman yardımcılığı için sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak tarihinde 35 yaşını doldurmamış olmak gerekir; en az üç yıl fiilen çalışanlar yeterlik sınavına girer.
• Kurum personeli, Kanundaki hükümler saklı kalmak kaydıyla 657 sayılı Kanuna tabidir. Diğer kurumlardan görevlendirilecek personel toplam kadronun %10'unu aşamaz.

Gelirler, bütçe ve denetim (md. 53/j, k)

Gelirler arasında belirli tutarı aşan sözleşmelerden alınan pay, itirazen şikâyet başvuru bedeli, eğitim gelirleri, yayın ve Elektronik Kamu Alımları Platformu gelirleri, genel bütçe yardımları sayılır (tutarlar dönemsel olarak güncellenir). Kurumun mal ve varlıkları Devlet malı sayılır; haczedilemez, rehnedilemez. Bütçe yılı takvim yılıdır; bütçe, yıl başlamadan önceki otuz gün içinde hazırlanır. Yıllık hesaplar Sayıştay denetimine tabidir.

Sınavda dikkat

• Kurul 9 üyelidir ve üyeleri Cumhurbaşkanı atar.
• Kurumun şikâyet incelemesi ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan işlemleri kapsar.
• Kurulda çekimser oy yoktur; eşitlikte Başkanın tarafı üstündür.
• Yemin, Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu huzurunda yapılır; Danıştay değildir.
• Kurul kararları yerindelik denetimine tabi değildir; hesaplar ise Sayıştay denetimine tabidir.