Yasaklar ve Ceza Sorumluluğu

İhalelere katılmaktan yasaklama (md. 58)

İdari yasaklama, 17. maddedeki yasak fiil veya davranışlarla bağlantılıdır ve iki ayrı süre aralığı öngörülmüştür:

• 17. maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar: fiilin özelliğine göre bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar,
• Üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar: altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar,

2 ve 3. maddelerle istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanır.

Yasaklama kararını verecek makam: ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili ya da bağlı bulunulan bakanlık; hiçbir bakanlığa bağlı veya ilgili olmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri; il özel idareleri ve bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bağlı kuruluşlarda şehircilikten sorumlu bakanlık (metinde eski adıyla “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı”).

• Tüzel kişi şahıs şirketi ise ortakların tamamı, sermaye şirketi ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortaklar hakkında da yasaklama kararı verilir. Yasaklanan kişinin ortağı olduğu şahıs şirketi ile yarıdan fazlasına sahip olduğu sermaye şirketi de yasaklanır.
• Fiili tespit edilenler o ihaleye ve yasaklama kararı yürürlüğe girene kadar aynı idarenin sonraki ihalelerine de katılamaz.
• Karar, fiilin tespitini izleyen en geç kırk beş gün içinde verilir; en geç on beş gün içinde Resmî Gazetede yayımlanmak üzere gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
• Siciller Kamu İhale Kurumunca tutulur. İdareler yasaklama gerektiren durumu ilgili veya bağlı bulundukları bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.

İsteklilerin ceza sorumluluğu (md. 59)

• Taahhüt tamamlanıp kabul yapıldıktan sonra tespit edilse bile, 17. maddedeki fiillerden suç teşkil edenler hakkında yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
• Cezanın yanında, idari yasaklamanın bitişini izleyen günden itibaren uygulanmak üzere bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar mahkeme kararıyla yasaklama verilir.
• Hakkında kamu davası açılmasına karar verilenler yargılama sonuna kadar ihalelere katılamaz; Cumhuriyet Savcılıklarınca Kuruma bildirilir.
• Mükerrer ceza hükmolunanlar ve bunların belirtilen şirketleri, mahkeme kararıyla sürekli olarak yasaklanır. Sürekli yasaklama kararları, Kurumca bildirimi izleyen on beş gün içinde Resmî Gazetede yayımlanır.
• Mahkeme kararıyla yasaklananlar Kuruma ve ilgili meslek odalarına bildirilir.

Görevlilerin ceza sorumluluğu (md. 60)

İhale yetkilisi, ihale komisyonu başkan ve üyeleri ile sözleşmeye kadar ihale sürecinde görev alan diğer ilgililer; yasak fiillerde bulunur, görevini kanuni gereklere uygun veya tarafsız yapmaz ya da zarara yol açan ihmal ve kusurda bulunursa disiplin cezası uygulanır; ayrıca ceza kovuşturması yapılır ve zarar genel hükümlere göre tazmin ettirilir. Hüküm giyen görevliler Kanun kapsamındaki işlerde görevlendirilemez; ceza verilmiş olanlar ilgili kadrolara atanamaz. 5. maddedeki ilkelere ve 62. maddedeki kurallara aykırı ihaleye izin verenler ve ihale yapanlar için de aynı müeyyideler geçerlidir.

Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı (md. 61)

Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar; ihale süreci, isteklilerin iş ve işlemleri, tekliflerin teknik ve mali yönleri ile işin yaklaşık maliyetine ilişkin gizli bilgi ve belgeleri ifşa edemez, kendi veya üçüncü kişiler yararına kullanamaz. Aykırı davrananlara ilgisine göre 58 ve 60. maddelerdeki müeyyideler uygulanır.

Sınavda dikkat

• Yasak fiil: 1–2 yıl; sözleşme imzalamama: 6 ay–1 yıl idari yasaklama.
• Mahkeme kararıyla yasaklama 1–3 yıl ve idari yasaklamanın bitişinden sonra uygulanır; mükerrer cezada sürekli yasaklama.
• İdari yasaklama kararı 45 gün içinde verilir, 15 gün içinde Resmî Gazeteye gönderilir, yayım tarihinde yürürlüğe girer.
• Sermaye şirketinde ölçüt sermayenin yarısından fazlası; şahıs şirketinde tüm ortaklar.
• Kabulden sonra tespit edilse bile suç duyurusu yapılır.