Kamu Hesapları

Muhasebe sistemi (md. 49)

Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak, malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür.

Kamu hesapları; idarelerin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağı artıran veya azaltan her türlü işlemle garanti ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.

Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu (md. 49)

• Genel yönetimde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenir.
• Kurul; Sayıştay Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve diğer ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımıyla oluşur.
• Standartlar Resmî Gazete'de yayımlanır.
• Kurulda görevlendirilenlerin aslî görevleri devam eder. Başkan ve üyelere, ayda ikiden fazla olmamak üzere her toplantı günü için (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı tutarında toplantı ücreti ödenir.

Hesap planı ve belgeler (md. 49)

• Çerçeve hesap planı ile raporların şekil, süre ve türleri, Kurulun standartları çerçevesinde Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
• Muhasebe işlemleri, hesap planları ve belgelere ilişkin düzenlemeyi; merkezî yönetim idareleri için Hazine ve Maliye Bakanlığı, sosyal güvenlik kurumları için ilgili idareler, mahallî idareler için ise ilgili bakanlıklar Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşünü alarak hazırlar.
• Genel yönetim idarelerinin detaylı hesap planlarına ilişkin hususları Hazine ve Maliye Bakanlığı belirler.

Kayıt zamanı (md. 50)

Bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir. Bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının belgeye dayanması şarttır.

Gelir ve giderlerin yılı ve mahsup dönemi (md. 51)

• Kamu gelir ve giderleri tahakkuk ettirildikleri malî yılın hesaplarında gösterilir.
• Tahakkuk ettirilecek giderler Devlet muhasebesi kayıtlarında ekonomik sınıflandırmanın dördüncü düzeyini de kapsayacak şekilde gösterilir.
• Bütçe gelirleri tahsil edildiği, bütçe giderleri ödendiği yılda muhasebeleştirilir.
• Kamu hesapları malî yıl esasına göre tutulur.
• Yıl sonuna kadar fiilen yapılmış ama mahsup edilememiş ödemelerin mahsubu, ödenekleri saklı tutularak malî yılın bitimini izleyen bir ay içinde yapılabilir. Zorunlu hâllerde bu süre Hazine ve Maliye Bakanlığınca bütçe giderleri için bir ay, diğer işlemlerde iki ayı geçmemek üzere uzatılabilir.

Sınavda dikkat

• Kurul Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesindedir; standartları Resmî Gazete'de yayımlanır.
• Toplantı ücreti: ayda en çok iki toplantı günü, 3000 gösterge.
• Bütçe geliri tahsil, bütçe gideri ödeme yılında muhasebeleştirilir.
• Mahsup dönemi bir ay; uzatma bütçe giderlerinde en çok bir ay, diğer işlemlerde en çok iki ay.
• Her muhasebe kaydı belgeye dayanmak zorundadır.