Kamu Maliyesi

Kamu maliyesinin kapsamı (md. 4)

Kamu maliyesi dört ana alanı kapsar:

• Gelirlerin toplanması,
• Harcamaların yapılması,
• Açıkların finansmanı,
• Kamunun varlık ve borçları ile diğer yükümlülüklerinin yönetimi.

Kamu maliyesi merkezden ve yerinden yönetim esaslarına göre yürütülür. Kamu idarelerinin görevleri, ilgili kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde açık olarak belirlenir ve kaynakların dağıtımında esas alınır.

Kamu maliyesinin temel ilkeleri (md. 5)

• Kamu malî yönetimi uyumlu bir bütün olarak oluşturulur ve yürütülür.
• Kamu maliyesi, kamu görevlilerinin hesap verebilmelerini sağlayacak şekilde uygulanır.
• Maliye politikası, makroekonomik ve sosyal hedefler ile uyumlu şekilde oluşturulur ve yürütülür.
• Kamu malî yönetimi Türkiye Büyük Millet Meclisinin bütçe hakkına uygun şekilde yürütülür.
• Kamu malî yönetimi malî disiplini sağlar.
• Ekonomik, malî ve sosyal etkinliği birlikte sağlayacak şekilde kamusal tercihlerin oluşması için gerekli ortamı yaratır.
• Mal ve hizmet üretimi ile ihtiyaçların karşılanmasında, ekonomik veya sosyal verimlilik ilkelerine uygun olarak maliyet-fayda veya maliyet-etkinlik ile gerekli görülen diğer ekonomik ve sosyal analizlerin yapılması esastır.

İlgili kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, kamu maliyesi ilkelerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir ve izlenir.

Hazine birliği (md. 6)

Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider, tahsilat, ödeme, nakit planlaması ve borç yönetimi Hazine birliğini sağlayacak şekilde yürütülür.

• (I) sayılı cetveldeki idarelerin (genel bütçe) tüm gelirleri Hazine veznelerine girer, giderleri bu veznelerden ödenir. Bu idareler özel vezne açamaz.
• İç ve dış borçlanma, yurt dışından hibe alınması, borç ve hibe verilmesi, Hazine garantileri, Hazine alacakları ve nakit yönetiminde 4059 ve 4749 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
• (I) sayılı cetveldeki idarelerin muhasebe birimlerince yapılan tahsilat ve ödemeler, güvenli elektronik imza kullanılarak veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenecek güvenlik kriterlerine uygun elektronik talimatlarla bu Banka aracılığıyla gerçekleştirilebilir.
• Genel yönetim kapsamındaki diğer idareleri bu uygulamaya almaya ve usul ve esasları belirlemeye, Merkez Bankasının görüşünü alarak Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Sınavda dikkat

• Özel vezne yasağı yalnız (I) sayılı cetveldeki (genel bütçe) idareler için öngörülmüştür.
• Kamu maliyesi yalnız merkezden değil, merkezden ve yerinden yönetim esaslarına göre yürütülür.
• İlkelerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanı belirler ve izler; Hazine ve Maliye Bakanlığı değil.
• Borçlanma ve Hazine garantilerinde atıf yapılan kanunlar 4059 ve 4749 sayılı Kanunlardır.
• Elektronik tahsilat ve ödemeye diğer idareleri dahil etme yetkisi Merkez Bankasının görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığındadır.