Kamu Kaynağının Kullanılmasının Genel Esasları

Malî saydamlık (md. 7)

Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyu zamanında bilgilendirilir. Bu amaçla şunlar zorunludur:

• Görev, yetki ve sorumlulukların açık olarak tanımlanması,
• Hükümet politikaları, kalkınma planları, yıllık programlar, stratejik planlar ile bütçelerin hazırlanması, görüşülmesi, uygulanması, uygulama sonuçları ve raporların kamuoyuna açık ve ulaşılabilir olması,
• Genel yönetim kapsamındaki idarelerce sağlanan teşvik ve desteklemelerin, bir yılı geçmemek üzere belirli dönemler itibarıyla kamuoyuna açıklanması,
• Kamu hesaplarının standart bir muhasebe sistemi ve genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun bir düzene göre oluşturulması.

Malî saydamlık için gerekli düzenlemeleri yapmak ve önlemleri almaktan kamu idareleri sorumludur; bu hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığınca izlenir.

Hesap verme sorumluluğu (md. 8)

Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.

Stratejik planlama (md. 9)

• Kamu idareleri; kalkınma planları, Cumhurbaşkanınca belirlenen politikalar, programlar, mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde misyon ve vizyon oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş göstergelerle ölçmek ve izleme-değerlendirme yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlar.
• Kamu idareleri bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadır.
• Stratejik plan hazırlamakla yükümlü idarelerin ve planlama takviminin tespitine ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

Performans programı ve performans esaslı bütçe (md. 9)

• Performans programı: Program bütçeye uygun olarak yürütülecek faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, amaç, hedef ve performans göstergelerini içerir.
• Bütçeler; kalkınma planı, Cumhurbaşkanlığı programı, orta vadeli program, Cumhurbaşkanlığı yıllık programı, stratejik planlar ve program yapısıyla uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlanır.
• Kamu idareleri, bütçe, stratejik plan ve performans programlarını izlemek ve değerlendirmek için nesnel, sistematik ve düzenli veri toplar ve analiz eder; sonuçlar idare faaliyet raporlarında gösterilir.
• Cumhurbaşkanınca uygun görülen performans göstergeleri kuruluşların bütçelerinde yer alır; performans denetimleri bu göstergeler çerçevesinde yapılır.

Sınavda dikkat

• Teşvik ve desteklemeler en geç bir yıllık dönemler itibarıyla açıklanır.
• Malî saydamlıktan kamu idareleri sorumludur; izleyen Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.
• Stratejik plan katılımcı yöntemlerle hazırlanır; yükümlü idareleri ve takvimi Cumhurbaşkanı belirler.
• İzleme ve değerlendirme sonuçları idare faaliyet raporlarında gösterilir.
• Hesap verme sorumluluğunda dört ölçüt birlikte sayılır: etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun.