Taşınır ve Taşınmazlar

Taşınır ve taşınmaz işlemleri (md. 44)

Genel yönetim kapsamındaki idarelerce taşınır ve taşınmazların edinilmesi, yönetilmesi, trampası, elden çıkarılması, ecrimisilin tahsil ve takibi, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin yönetimi ve korunması ile işgalli malların tahliyesi gibi hususlar ilgili kanunlarında düzenlenir. Bu malların kaydı, taşınırların muhafazası ve kullanımı, mal yönetim hesabının verilmesi ve mal yönetim sorumlularının belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmeliklerle belirlenir. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Millî İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün taşınırları için de esaslar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Edinme (md. 45)

• İdareler, kamu hizmetlerinin zorunlu kıldığı durumlarda taşınır ve taşınmazları yurt içinde veya yurt dışında, bedelini peşin veya taksitle ödeyerek ya da finansal kiralama yoluyla edinebilir.
• Taşınmaz satın alma veya kamulaştırma işlemleri yetki devri yoluyla başka bir kamu idaresi eliyle yürütülebilir.
• Tescil: Genel bütçeli idarelerin edindiği taşınmazlar Hazine adına, diğer idarelerinkiler kendi tüzel kişilikleri adına tapuya tescil edilir. Hazine adına tescil edilen taşınmazlar Kanun metninde belirtilen bakanlıkça yönetilir.
• İdarelerin ürettiği malları kendi tüketimlerinde kullanması hâlinde bedelleri rayiç bedel üzerinden ilgili tertibe gider, karşılığı gelir kaydedilir.
• İdareler ihtiyaç fazlası taşınırlarını ve, kamu hizmetinde kullanılacağına ve amacına uygun kullanılmazsa geri alınacağına dair tapu kütüğüne şerh konulması kaydıyla, taşınmazlarını diğer kamu idarelerine bedelsiz devredebilir.
• Kamu idareleri arasındaki taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlıkları görevli mahkemelerce çözümlenir.

Satış (md. 46)

• Genel bütçeli idarelerin taşınır ve taşınmaz satış bedelleri genel bütçeye gelir kaydedilir.
• Diğer idarelerin taşınır ve taşınmazları, kanunlarında ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen yetkili organlarının kararıyla elden çıkarılır.
• Merkezî yönetim idarelerinin taşınmazlarından değeri her yıl bütçe kanununda belirtilen sınırın üzerinde olanlar Cumhurbaşkanı kararıyla satılır.

Tahsis (md. 47)

• İdareler, mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz tahsis edebilir.
• Tahsis edilen taşınmaz amaç dışı kullanılamaz.
• Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler dışında kalan diğer taşınmazları tahsis etmeye ve tahsisini kaldırmaya maliki kamu idaresi yetkilidir. Kanunlardaki özel hükümler saklıdır.

Mal yönetiminde sorumluluk (md. 48)

• Kamu idareleri taşınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumludur.
• Taşınırın özelliğinden veya olağan kullanımından kaynaklanan yıpranma ile usulüne uygun belirlenen firelerden dolayı sorumluluk aranmaz.
• Kullanılmak üzere taşınır teslim edilen görevliler, taşınırın korunmasından ve verilen zararlardan sorumludur; idareler zararın sorumlulara ödettirilmesini sağlar.
• Mal işlemleri verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılır; aykırı işlemlerden doğan zararlardan yetki verilenler sorumludur.

Sınavda dikkat

• Genel bütçeli idarelerin taşınmazları Hazine adına; diğerleri kendi tüzel kişilikleri adına tescil edilir.
• Taşınmazın bedelsiz devrinde tapu kütüğüne şerh şarttır.
• Tahsis bedelsizdir ve köy tüzel kişiliklerine de yapılabilir.
• Olağan yıpranma ve usulüne uygun fireden sorumluluk doğmaz.
• Bütçe kanunundaki sınırı aşan taşınmaz satışları Cumhurbaşkanı kararıyla yapılır.