Kısaca
- Başarı puanı = (yazılı + sözlü) ÷ 2 (Genel Yönetmelik md. 12/B). Buradan hedef sözlü puanı çıkar: gereken sözlü = 2 × hedef başarı − yazılı.
- Sözlüde 70'in altı ortalamaya girmez; atanmak için yazılı ve sözlüde ayrı ayrı başarılı olmak gerekir (md. 8). Yani hedef sözlü puanın hiçbir zaman 70'ten aşağı olamaz.
- Sözlü en fazla 100 olduğundan, sözlüde kapatılabilecek fark en fazla 30 puandır (100 − 70). Yazılıda rakibinden 30 puandan fazla gerideysen, rakip sözlüyü geçtiği sürece onu yakalayamazsın.
- Yazılıdaki 1 puan başarı puanında 0,5 puan eder. 80 soruluk bir sınavda 1 doğru, başarı puanına 0,625 puan ekler.
- Eşitlikte sırasıyla hizmet süresi, üst öğrenim ve mezuniyet notu belirleyicidir (md. 12/B).
Yazılı sonuçları açıklandığında adayların aklına iki soru gelir: "Sözlüde kaç almam lazım?" ve "Öndeki adayı yakalayabilir miyim?" Bu yazı bu iki soruya sayılarla cevap veriyor. Başarı puanının temel hesabını puan hesaplama rehberinde, sözlüye çağrı, eşitlik kriterleri ve yedek listenin ayrıntısını başarı sıralaması ve atama yazısında anlattık. Burada odak, yazılı puanından geriye doğru sözlü hedefini hesaplamak.
Formül: hedef başarı puanından geriye
"Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve kurumların resmi internet sitesinde ilan edilir." — Genel Yönetmelik, md. 12/B
Başarı puanı iki puanın ortalaması olduğuna göre, hedeflediğin bir başarı puanı için gereken sözlü puanı şöyle bulunur:
Gereken sözlü = (2 × hedef başarı puanı) − yazılı puan
Bu sonuca iki sınır uygulanır. Alt sınır 70'tir, çünkü md. 12/A'ya göre sözlüde yüz üzerinden en az 70 alan başarılı sayılır. Üst sınır 100'dür. Formül 70'in altında bir sayı verirse hedefe sözlüyü geçmekle ulaşırsın; 100'ün üstünde bir sayı verirse o hedef bu yazılı puanıyla erişilemez.
Formülün çıkarılışı ve bir örnek
Başarı = (Y + S) ÷ 2 eşitliğinin iki tarafını 2 ile çarparsan 2 × Başarı = Y + S olur; buradan S = 2 × Başarı − Y bulunur.
Örnek: Yazılıdan 74 aldın ve 82 başarı puanı hedefliyorsun. Gereken sözlü = 2 × 82 − 74 = 164 − 74 = 90. Aynı hedef için yazılıdan 86 almış biri ise 2 × 82 − 86 = 78 ile yetinir.
Hedef tablosu
Aşağıdaki tablo, farklı yazılı puanları için 75, 80 ve 85 başarı puanına ulaşmak üzere sözlüde alınması gereken en düşük puanı gösterir. "70" yazan hücrelerde hedef, sözlüyü geçmekle zaten aşılır; "Erişilemez" yazan hücrelerde gereken puan 100'ün üstündedir.
| Yazılı puan | Başarı 75 için sözlü | Başarı 80 için sözlü | Başarı 85 için sözlü |
|---|---|---|---|
| 60 | 90 | 100 | Erişilemez (110) |
| 65 | 85 | 95 | Erişilemez (105) |
| 70 | 80 | 90 | 100 |
| 75 | 75 | 85 | 95 |
| 80 | 70 | 80 | 90 |
| 85 | 70 | 75 | 85 |
| 90 | 70 | 70 | 80 |
| 95 | 70 | 70 | 75 |
Tablonun söylediği şey açık: yazılıda 60-65 bandında kalan aday için sözlü, sıralamayı değiştirmenin tek yoludur ve neredeyse kusursuz bir performans ister. Yazılıda 85 ve üzeri alan aday için ise sözlü, öncelikle 70 barajını güvenle geçmek anlamına gelir.
Tablo bir taban puanı tahmini değildir
Atanmak için gereken başarı puanı, o sınavdaki kadro sayısına ve diğer adayların puanlarına bağlıdır; bu tablo yalnızca "şu başarı puanına ulaşmak için şu sözlü gerekir" hesabını yapar. Kurumunun önceki dönem başarı listeleri internet sitesinde ilan edildiyse (md. 12/B), onlara bakarak gerçekçi bir hedef seç.
Rakibini yakalayabilir misin?
Senden önde olan bir rakibi düşün. Yazılıdaki fark F puan olsun. Başarı puanında eşitlenmek için sözlüde rakibinden F puan fazla alman gerekir. Sözlü en fazla 100, başarılı sayılmak için en az 70 olduğundan, sözlüde iki başarılı aday arasındaki fark en fazla 30 olabilir.
| Yazılıdaki fark | Rakip sözlüden 75 alırsa sana gereken | Rakip sözlüden 85 alırsa sana gereken |
|---|---|---|
| 5 puan | 80 | 90 |
| 10 puan | 85 | 95 |
| 15 puan | 90 | 100 |
| 20 puan | 95 | Erişilemez (105) |
| 25 puan | 100 | Erişilemez (110) |
Tablodaki puanlar eşitlik içindir. Eşitlik durumunda Genel Yönetmeliğin 12/B maddesi sırasıyla hizmet süresi fazla olana, daha üst öğrenimi bitirmiş olana ve üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olana öncelik verir. Yani tam eşitlikte öne geçip geçmeyeceğin, hizmet süren ve öğrenimin ile belirlenir.
Bir doğru, bir kurul puanı: küçük farkların değeri
Yazılıda bir doğru
Yazılı puanı, incelenen ilanlarda doğru sayısının soru sayısına bölünüp 100 ile çarpılmasıyla bulunur. 80 soruluk bir sınavda bir doğru yazılıya 1,25 puan, başarı puanına 0,625 puan ekler. 50 soruluk bir sınavda bir doğru yazılıya 2 puan, başarı puanına 1 puan ekler. Yazılıya hâlâ hazırlanıyorsan, iki ek doğrunun sözlüde bir üyenin puanını birkaç puan artırmaktan daha fazla etki edebileceğini unutma.
Sözlüde bir kurul üyesi
Sözlü puanı beş üyenin verdiği puanların ortalamasıdır (md. 12/A, md. 13). Bir üyenin puanındaki 5 puanlık artış sözlü puanını 1 puan, başarı puanını 0,5 puan artırır. Beş üyenin tamamında 5'er puanlık artış ise sözlüyü 5, başarı puanını 2,5 puan yükseltir. Bilgi düzeyine 50 puan ayıran kurumlarda (İçişleri, Gelir İdaresi, belediye personeli) bu artışın en kolay geleceği yer, mevzuat sorularında eksiksiz cevaptır. Kurum kurum ağırlıklar sözlü değerlendirme ölçütleri yazısında.
Örnek senaryo: dört aday, iki kadro
İki şef kadrosu için dört aday sözlüye girmiş olsun. Yazılı puanları A 88, B 81, C 74 ve D 66. Sözlüde A 72, B 80, C 92 ve D 98 alıyor.
| Aday | Yazılı | Sözlü | Başarı puanı | Sıra |
|---|---|---|---|---|
| C | 74 | 92 | 83 | 1 |
| D | 66 | 98 | 82 | 2 |
| B | 81 | 80 | 80,5 | 3 |
| A | 88 | 72 | 80 | 4 |
Yazılının birincisi A, sözlüyü zar zor geçtiği için dördüncü sıraya düşüyor; yazılıda sonuncu olan D ise ikinci sıraya yükselip kadroya giriyor. Kurum yedek belirlediyse B ve A, en fazla asıl aday sayısı kadar olmak üzere yedek listesinde yer alabilir (Genel Yönetmelik md. 12/B). Senaryo iki dersi birlikte veriyor: yazılıda önde olan aday sözlüyü hafife almamalı, geride olan aday ise sözlüyü sıralamayı değiştirecek bir fırsat olarak görmeli.
Kuruma özgü üç kural
- İçişleri Bakanlığı: Başarı puanı yalnızca sözlüde en az 70 alanlar için hesaplanır (md. 17/2). Sözlüye en fazla kadro sayısının iki katı aday çağrıldığından (md. 14/1) yazılı sıralaman sözlüye girip girmeyeceğini de belirler.
- Millî Eğitim Bakanlığı: Sözlüye kadro sayısının üç katı aday alınır; sözlüde 100 üzerinden en az 70 alanlar başarılı sayılır ve başvurdukları unvana atanmak üzere tercih yapma hakkı kazanır (md. 16).
- SGK: Başarı puanlarının eşitliğinde Genel Yönetmelikteki sıra uygulanır; ilan edilen kadro sayısı kadar asıl, en fazla asıl sayısı kadar yedek belirlenebilir (md. 15). Yedeklerden atama, başarı sıralamasının kesinleşmesinden itibaren altı ayı aşmamak üzere yapılabilir (md. 17/3).
Bu üç örnek, aynı Genel Yönetmeliğe dayanan kurum yönetmeliklerinin çağrı oranı, başarı puanının hesaplanacağı aday grubu ve yedek uygulaması bakımından birbirinden ayrıldığını gösterir. Hesabını yapmadan önce kendi kurumunun sözlü ve başarı sıralaması maddelerini mevzuat sayfalarımızdan oku; sözlüye kaç kişinin çağrılacağını bilmek, yazılı sonrası durumunu doğru okumanın ilk adımıdır.
Sözlüye kadar kalan sürede ne yapmalı?
- Kendi yazılı puanını tabloya yerleştir ve gerçekçi bir başarı puanı hedefi seç.
- Hedef sözlü puanın 85'in üstündeyse sesli prova ve mevzuat tekrarını birlikte yoğunlaştır.
- Hedef sözlü puanın 70-75 bandındaysa önceliğin barajı güvenle geçmek; riskli, uzun ve dağınık cevaplardan kaçın.
- Sözlüdeki soru tiplerini örnek sorular ve cevaplar yazısıyla çalış.
Sonuç beklediğin gibi çıkmazsa itiraz sürelerini sözlü sonucuna itiraz yazısında kurum kurum bulabilirsin. Yazılı puanını hızlıca hesaplamak için GYS puan hesaplama aracını kullanabilirsin.
Hedefini Görevde Yüksel ile takip et
Görevde Yüksel seviyeni ölçer ve gelişimini karne üzerinden gösterir. Kurumuna özel ders özetleri, altın bilgi kartları, soru çözümü, süreli deneme sınavları, düello ve sıralamayla yazılıda puanını, sözlüde bilgi düzeyini yükseltebilirsin. Kayıt ücretsiz; Premium kurum başına tek ödemedir ve sınavına kadar geçerlidir. Ücretsiz başla.
Kaynaklar
- Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, md. 8, 12/A, 12/B, 12/C, 13.
- İçişleri Bakanlığı GY-UD Yönetmeliği, md. 14, 17.
- Millî Eğitim Bakanlığı GY-UD Yönetmeliği, md. 16.
- SGK Personeli GY-UD Yönetmeliği, md. 15, 17.
Sık sorulan sorular
Okumak yetmez, ölçmek lazım
Görevde Yüksel seviyeni ölçer, hedef puanına (en az 60) ne kadar kaldığını gösterir ve sınava kalan güne göre günlük program çıkarır.
Ücretsiz başlaBunları da oku
Tüm yazılar →-
Orman Genel Müdürlüğü görevde yükselme sınavı: 14 yıl kuralı, orman muhafaza memuru ve son ilan
OGM görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliği: şube müdürü, fidanlık müdürü ve başmühendis için 14 yıl hizmet, şef ve sayman için 8 yıl, orman muhafaza memuru şartları, 30 günlük ilan kuralı ve Şubat 2025 ilanı.
6 dk okuma
-
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: 1307 kadro, şartlar ve soru dağılımı
ASHB görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: yönetmeliğin kuruma özgü kuralları, yönetici kadrolarda toplam sekiz yıl hizmet şartı, 1307 kadroluk son sınavın takvimi ve unvan bazında konu ve soru dağılımı.
6 dk okuma
-
Ticaret Bakanlığı görevde yükselme sınavı: gümrük ve ticaret kadroları, şartlar ve 2025 ilanı
Ticaret Bakanlığı görevde yükselme sınavı: 2025'te değişen yönetmelik, gümrük müdürlüğünden kısım amirliğine kadro şartları, 668 kadroluk 2025 ilanı, 80 soruluk sınav ve birime göre değişen konu tabloları.
6 dk okuma
-
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı görevde yükselme sınavı: şartlar, kadrolar ve konu başına soru sayıları
ÇSGB görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: 2022 yönetmeliğindeki hizmet süresi şartları, 2026 sınavının takvimi ve kadroları, 50 soru 80 dakikalık format ve şube müdürü, şef, memur için konu başına soru sayıları.
6 dk okuma
-
Tarım ve Orman Bakanlığı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: kadrolar, şartlar ve 2026 ilanı
TOB'da görevde yükselme ve unvan değişikliği: 2021 yönetmeliğinin kuruma özgü kuralları, 15 branşlı şube müdürlüğü şartları, 4749 kadroluk 2026 UDS ilanı ve 20 ortak + 30 alan sorusunun konu dağılımı.
7 dk okuma
-
Gençlik ve Spor Bakanlığı görevde yükselme sınavı: unvanlar, şartlar, konular ve 2026 ilanı
GSB görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: 2025'te değişen yönetmelik, unvan bazında şartlar, 2026 ilanındaki 1650 kontenjan, 60 soruluk sınav düzeni ve kuruma özgü konular.
7 dk okuma